Kisha në sheshin e Shkupit, shtoi tendosjet ndëretnike

Raporti vjetor i Departamentit të Shtetit Amerikan

Dallimet rreth mbështetjes së qeverisë për ndërtimin e kishës ortodokse në sheshin e Shkupit i shtoi tendosjet ndëretnike dhe inicioi çështjen e përfshirjes  të qeverisë në punët fetare. Tensionet midis maqedonasve dhe shqiptarëve po vazhdojnë të reflektohen në fushat sikurse janë arsimi, punësimi dhe participimi politik. Kjo konstatohet në përfundim të raportit të Departamentit të Shtetit Amerikan për respektimin e të drejtave të njeriut në vitin 2009.
Dje vonë pasdite sekretarja amerikane e shtetit Hilari Klinton i shpalli konstatimet e amerikanëve për të drejtat e njeriut në 194 vendet e botës. Në pjesën për Maqedoninë, përmendet edhe protesta e ndërprerë kundër ndërtimit të kishës. Theksohet se demonstruesit që protestuan kundër, u përplasën me grupin që ishte për, kurse mungesa e mbrojtjes efektive nga ana e policisë e shtoi brengosjen për lirinë e bashkimit.
Janë tendosur marrëdhëniet midis shumicës maqedonase dhe pakicës etnike shqiptare konstaton departamenti amerikan i shtetit duke vënë në dukje ndër të tjera edhe tensionet në arsim.
“Më 16 gusht ndodhën përplasje të dhunshme midis grupit të tifozëve të futbollit, maqedonas etnik dhe të shqiptarëve etnik të lagjes që pasoi pas ndeshjes futbollistike në Shkup. Policia lokale ishte kritikuar se nuk intervenoi shpejt ndaj incidentit, por si do qoftë MPB-ja filloi hetimin dhe i mori në pyetje tetë persona të përfshirë në incident”, thuhet në raport.
Ndërkaq në pjesën e lirisë së shprehurit dhe të mediumeve në raport thuhet se ekzistojnë raporte se qeveria dhe biznesmenët në mënyrë indirekte ushtrojnë presion ndaj mediumeve dhe se gazetarët po praktikojnë vetëcensurë. Përmendet edhe se procesi gjyqësor kundër pjesëtarëve të MPB-së të cilët në vitin 2007 e sulmuan kameramanin e televizionit Alsat-M, përfundoi me një polic të liruar dhe dy të dënuar.
Reformat gjyqësore janë anuluar, kurse presioni politik dhe frikësimi po e pengojnë efikasitetin e gjyqësorit. Burgjet janë të mbushur përplot, kushtet në to janë të këqija, ndërsa midis nëpunësve të burgjeve është i përhapur korrupsioni, konstatohet në raport. Lidhur me fqinjin jugor, Greqinë, përmendet edhe pakica maqedonase.
“Qeveria nuk e njeh ekzistimin e dialektit sllav i quajtur maqedonas nga ana e atyre që e flasin në pjesën veriperëndimore të vendi”, theksohet në raportin e departamentit të shtetit, duke e regjistruar edhe incidentin gjatë promovimit të Fjalorit maqedonas-grek në Athinë që u ndërpre me dhunë nga anëtarët e grupit ultra-nacionalist, “Agu i artë”.

Frosina Cvetkovska